Richter Ölçeği

Richter Ölçeği, deprem büyüklüklerini ve depremde açığa çıkan enerjiyi çeşitli aletler ile ölçtükten sonra sınıflandıran bir ölçü birimidir. Diğer adı “Yerel Magnitüd Ölçeği”dir. Günümüzde hâlâ yaygın olarak kullanılmaktadır.

1. Logaritmik Bir Ölçü Birimi

“Richter ölçeği” doğrusal olmayan logaritmik bir ölçü birimidir.

Richter ölçeğinde, ardışık iki tam sayı arasındaki magnitüd yani büyüklük farkı tam 10 kattır. Bunun sebebi ise Richter Ölçeği formülünün 10 tabanlı logaritma içermesinden kaynaklanır. Yani; 6 büyüklüğündeki bir deprem, 5 büyüklüğündeki bir depremden 10 kat daha büyüktür. Bu da dalga genliğindeki 10 kat artış demek oluyor. (10 kat daha şiddetli değildir.) (veya 10 kat daha fazla enerji ortaya çıkmıştır demek değildir.) Aynı durumda açığa çıkan enerjideki artış ise yaklaşık olarak 31,6(10³⁄²) kattır.

Kısaca; Her bir artışta depremin magnitüdü 10 kat, açığa çıkan enerji ise 31,6 kat artmaktadır. Magnitüd; deprem esnasında açığa çıkan enerjinin ölçüsüdür.

Ayrıca deprem şiddeti ile deprem büyüklüğü arasındaki farkı anlamak için “Deprem” yazımıza bakınız.

Aşağıdaki videoda Richter Ölçeği ile ilgili çok güzel bir anlatım mevcuttur. İzlerseniz çok daha iyi şekilde anlayacaksınızdır. (Video için aşağıdaki linki tarayıcınızın adres çubuğuna kopyalayınız.)

https://tr.khanacademy.org/math/algebra2/exponential-and-logarithmic-functions/logarithmic-scale/v/richter-scale  (Videoda bahsedilen “deprem şiddeti” aslında “deprem büyüklüğü” olmalıdır. Maalesef TÜBİTAK gibi bir kurumun dahi sitesinde bu kavramların yanlış telaffuz edildiğini göreceksiniz.)

Şekil 1.1. Richter ölçeğine göre magnitüd değerleri, bu değerlerdeki depremlerin yıllık oluşma sayısı ve açığa çıkardığı enerjinin kaç kg. patlayıcıya denk geldiğiyle ilgili bir grafik.
Kaynak: Humbarahane

2. Moment Magnitüd ve Deprem Sınıflandırmaları

Günümüzde özellikle büyük ölçekli depremlerde “Moment Magnitüd” ölçeği kullanılır. Diğer tüm ölçeklere göre en güvenilir olarak kabul edilir. Temelini Richter ölçeğinden alır. Ancak “Moment Magnitüd” ölçeği belirli bir büyüklüğün üzerindeki depremlerin hesabında kullanılabilir. Richter ölçeği ise kullanılamaz. İki ölçek türü de belirli aralıktaki deprem büyüklüklerinde yaklaşık değerleri verirler.

                                               Şekil 2.1. ve Şekil 2.2. Richter Ölçeğine Göre Farklı Büyüklüklerdeki Depremlerin Açığa Çıkardıkları Enerji Miktarını Gösteren Modeller
Kaynak: Humbarahane

Şekil 2.3. Richter Ölçeği’ne Göre Deprem Sınıflandırmaları
Kaynak: Humbarahane

Daha önce bahsettiğimiz gibi normalde deprem büyüklüğü ile deprem şiddeti arasında bir bağıntı bulunmasa ve farklılıklar gösterse de, bu iki ölçek arasındaki farkları gösteren ve yaklaşık değerler ile kabul edilmiş bağıntıları içeren yabancı bir kaynak. 

Kafanızda oluşacak sorulardan bazılarının cevaplarını bulabileceğiniz, deprem ölçme yöntemlerini ve neden birden fazla deprem büyüklüğü tanımı olduğunu vb. konuları buradan öğrenebilirsiniz.

Daha fazla bilgi edinmek veya eklememiz gerektiğini  düşündüğünüz bilgiler ile ilgili lütfen bizlerle iletişime geçiniz.

3. Yararlanılabilecek Kaynaklar

>>>>>>>YARARLANABİLECEĞİNİZ DİĞER TÜM KAYNAKLAR İÇİN TIKLAYINIZ<<<<<<<

BU ÇALIŞMANIN PDF SÜRÜMÜ

Humbarahane’de yayımlanan içeriklerin büyük bölümü, haftalar hatta aylar süren araştırma, kaynak taraması, kontrol ve düzenleme çalışmalarının sonucunda hazırlanmaktadır.

PDF sürümlerimiz ise yalnızca yazıların dosyaya dönüştürülmüş hâli değildir. İçerikler yeniden gözden geçirilerek metinleri, görselleri, kaynakları ve sayfa düzenleriyle birlikte özenle hazırlanmış profesyonel dokümanlara dönüştürülmektedir.

Bu çalışmanın düzenlenmiş PDF sürümüne ulaşmak isterseniz aşağıdaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.