Afet Sonrası Hasar Tespitinde Deprem ve Sel Yöntem Ekleri Yenilendi

İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), afetlerden sonra yapılan bina hasar tespitlerinin genel kurallarını belirleyen yönetmelikte değişikliğe gitti. 12 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, 22 Haziran 2025’te yayımlanan Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yapılmasına İlişkin Genel Kurallar Hakkında Yönetmelik’i değiştiriyor.

Mühendisler açısından en önemli kısım yönetmeliğin ekleri. Hasar derecelendirmesinde deprem sonrasında kullanılan yöntemi içeren EK-1 ile sel/taşkın sonrasında kullanılan yöntemi içeren EK-2, değişiklik yönetmeliğine eklenen yeni metinlerle tümüyle yenilendi. Yeni EK-1, betonarme ve yığma binalar için iki kademeli bir inceleme öngörüyor: önce olası ağır hasarın binaya girilmeden anlaşılmasını amaçlayan dışarıdan inceleme, kısmi ya da tam göçme görülmezse en hasarlı kattaki taşıyıcı elemanların hasar sınıflarının belirlendiği içeriden inceleme yapılıyor. Elemanlar O, A, B, C ve D tipi hasar sınıflarına ayrılıyor.

Ekte binalar üç kategoride ele alınıyor. Kategori 1; taban alanı 600 m² veya daha küçük ve serbest kat sayısı 10 veya daha az olan betonarme binaları (diğer iki kategoriye girmeyen betonarme binalar da bu gruptadır) ve serbest kat sayısı 5 veya daha az olan yığma binaları kapsıyor. Kategori 2, 23/6/2021 sonrasında ruhsat almış ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’a tabi olup taban alanı 600 m²’yi aşan ya da serbest kat sayısı 10’dan fazla ama 15’ten fazla olmayan betonarme binalar için. Kategori 3’te ise 15 kattan yüksek ya da izolatör, sönümleyici gibi elemanlar içeren betonarme binalar, tüm endüstriyel binalar, kamu binaları, tünel kalıp sistemli binalar ve 5 kattan yüksek yığma binalar yer alıyor. Kategori 1’de bina hasar sınıfı en hasarlı kattaki elemanların hasar sınıflarının sayılmasıyla, Kategori 2’de düşey elemanların kesit boyutları da ölçülerek belirleniyor; Kategori 3’te karar detaylı mühendislik incelemesine bırakılıyor.

Değişiklik, sahadaki iş bölümüne de dokunuyor. Hasar tespiti sonucunda boşaltılmasına karar verilen binaların boşaltılması ile acil yıkılacak ve ağır hasarlı binalardan eşya tahliyesi artık tahliye, yerleştirme ve planlama grubunun değil, güvenlik ve trafik grubunun gözetiminde ve eşya sahiplerince yapılacak. Yönetmelik 22/12/2026 tarihinde yürürlüğe girecek; hasar tespit ekiplerinde görev alan mühendislerin bu tarihten önce yeni ekleri Resmî Gazete’deki tam metninden incelemesi yararlı olacaktır.

Kaynak: Resmî Gazete, 12.11.2026 tarihli ve 33428 sayılı (bağlantı)

Bu haber resmî kaynaklardan derlenmiş bir özettir; hukuki bağlayıcılığı yoktur. Uygulamada mevzuatın Resmî Gazete’de yayımlanan güncel metni esas alınmalıdır.